ساختند . در 15 ذىقعدهء 1133 باز مقام بناى ابراهيم را خراب كرده و از نو تجديد كردند . در روزگار سلطان عبدالعزيز ، سقف مصلاى آن را بالا بردند تا سر نمازگزاران بلند قد به قنديل‌ها برخورد نكند . « 1 » در سال 1140 از تمامى بخش‌هاى مسجد ، هر كجاى مسجد كه آجرى بود ، آجرها برداشته شده و سنگ‌هاى تراشيده را به صورتى استوار و محكم به جاى آنها نصب كردند كه تاكنون باقى مانده است . شريف سرور هم منارهء باب العمره را در سال 1201 تعمير كرد كه روى كتيبهء آن قيد شده است . همين طور سلطان عبدالمجيد ، طبقهء پايين جايگاه زمزم را در همان سال تجديد كرد . « 2 » سلطان مراد و كعبه ديوار شامى كعبه بر اثر باران‌هايى كه در سال 1019 آمد ترك برداشت . زمانى كه خبر اين واقعه به دربار عثمانى رسيد ، انديشهء تخريب كعبه و بازسازى اساسى آن طرح شد ، اما علماى ترك اين عقيده را نپذيرفتند و به اين طرح بسنده كردند كه كمربندى از مس ، آنچنان نيرومند كه بتواند ديوارها را نگاه دارد ، در اطراف آن كشيده شود . اين فكر مقبول افتاد . روكش آن را هم از طلا قرار داده و چيزى حدود هشتاد هزار دينار براى آن هزينه كردند . « 3 » شيخ احمد دحلان گويد : سلطان عثمانى بناى آن داشت تا كعبه را از سنگ‌هايى با روكش طلا و نقره بسازد و شيخ الاسلام او را از اين كار باز داشت . در 19 شعبان سال 1039 باران‌هاى سيل‌آسا آمد كه در تمام آن روز و حتى قسمتى از شب هم ادامه يافت . همراه آن هوا هم به‌شدّت سرد شد و سيل عظيمى در وادى ابراهيم به راه افتاد ، به طورى كه كعبه هم پر از آب شد و آب تا درِ كعبه بالا آمد و بعدهم به داخل كعبه رفته آنجا هم پر از آب شده تا نيمه‌هاى ديوار بالا رفت . اين امر سبب شد تا ديوار شمالى و شرقى و يك سوم ديوار غربى خراب شود و پله‌هاى داخل هم از بين برود . در آن واقعه ، شمار كسانى كه از بين رفتند ، به يك هزار نفر رسيد و ناله و فغان مردم بالا

--> ( 1 ) . عمارة المسجد ، ص 160 . ( 2 ) . إفادة الأنام ، خطى . ( 3 ) . إفادة الأنام ، خطى .